Home




Boek


Selecteer boekDe WegDe VoorDe SmidseVrienden van Go...Als Christus nu...De liefde tot d...De heilige Roze...De KruiswegGesprekken met ...



Ga naar mijn archief




Geavanceerd zoeken




Boekenverkoop




H. Jozefmaria Escrivá




Het Opus Dei




Suggesties en commentaar



Links
Heilige Jozefmaria
Opus Dei
Romana. Bulletin
van het Opus Dei


Als Christus nu langs komt>Het huwelijk, een christelijke roeping>Hst 3


22

Homilie gehouden op Kerstmis 1970 (feest van de heilige Familie)

Met Kerstmis komen de gebeurtenissen rond de geboorte van de Zoon van God weer in onze herinnering. Wij vertoeven een ogenblik in de stal van Betlehem, in het huis van Nazaret. En meer dan ooit zijn Maria, Jozef en het kind Jezus midden in ons hart. Wat heeft het eenvoudige en tegelijkertijd wonderbare leven van de heilige Familie ons te zeggen? Wat kunnen wij ervan leren?

Uit de wereld van gedachten die in ons opkomen, zou ik er nu vooral één naar voren willen brengen. Volgens de heilige Schrift betekent de geboorte van Jezus, dat de volheid der tijden is aangebroken (Gal. 4, 4), het door God gekozen ogenblik om zijn liefde voor de mensen, door ons zijn Eniggeborene te zenden, voluit te openbaren. Dit goddelijke raadsbesluit gaat onder heel normale, gewone omstandigheden in vervulling. Wij zien een vrouw die moeder wordt, een gezin, een huis. De goddelijke Almacht, de heerlijkheid van God bedienen zich van het menselijke, gaan er zelfs een innige verbinding mee aan. Sindsdien weten wij, christenen, dat wij met de genade van de Heer al het goede in ons leven kunnen heiligen. Er is geen aardse situatie, hoe onbelangrijk en alledaags ook, of ze kan een gelegenheid zijn tot een ontmoeting met Christus en een stap verder op onze weg naar de hemel.

Daarom is het niet verwonderlijk dat de heilige Kerk in jubel uitbreekt bij het overwegen van dat bescheiden huis van Jezus, Maria en Jozef. In de hymne van de Metten van dit feest lezen wij:Het is een vreugde zich hetkleine, huis te Nazaret in heel zijn bescheidenheid voor testellen, zingend de eenvoud te prijzen die Jezus omgaf.Daar leerde Hij jong het beroep van Jozef, daar groeideHij op, daar verrichtte Hij het werk van ambachtsman.Bij Hem was zijn liefderijke moeder Maria, de lieve echtgenote van Jozef, die zich gelukkig prees, haar te kunnenhelpen en voor haar te kunnen zorgen.

Ik droom van christelijke gezinnen naar het voorbeeld, zo blij en vol licht, van de heilige Familie. De kerstboodschap klinkt met volle kracht:Eer aan God in den hoge en vrede opaarde aan de mensen van goede wil(Lc. 2, 14).In uw harten heersede vrede van Christus(Kol. 3, 15), schrijft de heilige Paulus. Het is de vrede van het besef van de liefde van God, onze Vader, van de verbondenheid met Christus, van de bescherming van Onze Lieve Vrouw en de heilige Jozef. Dit is het machtige licht dat ons leven verlicht en ons bemoedigt om verder te gaan, temidden van alle moeilijkheden en persoonlijke zwakheden. Ieder christelijk huis zou een plaats van vrede moeten zijn, waarin los van de alledaagse kleine meningsverschillen de diepe en oprechte genegenheid voor elkaar en de blijde rust heersen die slechts uit een echt diep geloof kunnen voortkomen.

23

Het huwelijk is voor een christen geen puur maatschappelijke instelling en nog veel minder alleen maar een geneesmiddel voor de menselijke zwakheid. Het huwelijk is een waarachtig bovennatuurlijke roeping. Eensacramentum magnum, een groot sacrament in Christus en in de Kerk, zoals Paulus zegt (Ef. 5, 32). Tevens, en onafscheidelijk daarmee verbonden, is het een contract, dat door man en vrouw voor altijd wordt gesloten. Want, of wij het willen of niet, het door Christus ingestelde huwelijk is onontbindbaar. Het huwelijk is een gewijd teken dat heiligt, een actief ingrijpen van Jezus, dat de ziel van de huwenden vervult en hen uitnodigt Hem te volgen en zo heel hun huwelijksleven te ontwikkelen tot een goddelijke weg op aarde.

De gehuwden zijn geroepen om hun huwelijk te heiligen en door deze verbintenis heilig te worden. Daarom zou het verkeerd zijn als ze hun godsdienstig leven buiten het gezinsleven op te bouwen. Het gezinsleven, de echtelijke omgang, de zorg voor de kinderen, hun opvoeding, de inspanningen om het gezin te onderhouden en er een gezonde financiële basis voor te verschaffen, het sociale contact met andere mensen: dit alles, zo menselijk en gewoon, is juist wat de christelijk gehuwden moeten verheffen tot het bovennatuurlijk vlak.

Geloof en hoop moeten blijken uit de rust waarmee de gehuwden hun grote en kleine zorgen, die in ieder huisgezin voorkomen, de baas worden. Die deugden blijken ook uit de opgewekte volharding bij het vervullen van de eigen plichten. Zo zal de liefde alles doordringen, vreugde en mogelijke tegenslagen weten op te vangen. Ze zal ons kunnen laten glimlachen en de eigen zorgen vergeten om de anderen te dienen. Ze zal ertoe leiden om te luisteren naar echtgenoot en kinderen door te laten zien dat men van ze houdt en hen begrijpt. Door de liefde kan men heenkomen over kleine klippen, die door het egoïsme in bergen worden veranderd. De liefde zal een grote genegenheid leggen in de kleine attenties waaruit het dagelijks leven bestaat.

De heiliging van het gezinsleven, dag in dag uit, liefdevol een huiselijke sfeer scheppen; daar gaat het om. Die heiliging van elke dag vereist veel christelijke deugden. Eerst de goddelijke deugden, het geloof, de hoop en de liefde, en dan al de andere: voorzichtigheid, trouw, eerlijkheid, nederigheid, werklust, blijheid enz. Als we spreken over het huwelijk, over het huwelijksleven, dan is het nodig te spreken over de liefde tussen de echtgenoten.

24

De heiligheid van de menselijke liefde

De zuivere en schone liefde van de echtgenoten is een heilige werkelijkheid, die ik, als priester, met beide handen zegen. De christelijke overlevering heeft vaak in de aanwezigheid van de Heer bij de bruiloft te Kana een bevestiging gezien van de goddelijke waarde van het huwelijk:onze Verlosser was bij de bruiloft aanwezigom het beginsel der menselijke voortplanting teheiligen,schrijft de heilige Cyrillus van Alexandrië (H. Cyrillus van Alexandrië, In Iohannem commentarius, 2, 1 [PG 73, 223]).

Het huwelijk is een sacrament dat uit twee lichamen één vlees maakt, zoals de theologie het met krachtige bewoordingen uitdrukt. Het lichaam der gehuwden zelf is de stof van het sacrament. De Heer heiligt en zegent de liefde van de man tot de vrouw en omgekeerd. Hij heeft niet alleen de vereniging van de zielen gewild, maar ook die van hun lichamen. Geen christen, of hij tot het huwelijk geroepen is of niet, kan daar iets aan afdoen.

De Schepper heeft ons verstand gegeven dat, als een vonkje van het goddelijke verstand, ons in staat stelt mét de andere gave van God, de vrije wil, elkaar te kennen en lief te hebben. En in ons lichaam heeft Hij het vermogen gelegd om zich voort te planten, als deelname aan zijn scheppingsmacht. God heeft zich van de echtelijke liefde willen bedienen om nieuwe schepsels het leven te geven en het lichaam van zijn Kerk te doen groeien. De geslachtelijkheid is niets beschamends, maar een Godsgeschenk, dat op een zuivere wijze gericht is op leven, liefde en vruchtbaarheid.

Tegen deze achtergrond moet de christelijke leer over de seksualiteit gezien worden. Ons geloof miskent niets van het mooie, edelmoedige en echt menselijke hier op aarde. Het leert ons, dat het richtsnoer van ons leven niet het egoïstische streven naar genot mag zijn, daar slechts ontzegging en offer tot de ware liefde voeren. God heeft ons liefgehad en Hij nodigt ons uit om van Hem en onze naasten op dezelfde eerlijke en natuurlijke manier te houden als Hij van ons houdt.Wie zijn leven probeert te winnen, zal hetverliezen. Maar wie zijn leven om mijnentwil verliest, zalhet winnen,schrijft de heilige Matteüs, schijnbaar tegenstrijdig, in zijn Evangelie (Mt. 10, 39).

Wie alleen aan zichzelf denkt en op de eerste plaats eigen bevrediging zoekt, zet zijn eeuwig heil op het spel en is nu al onvermijdelijk ongelukkig. Alleen wie zichzelf vergeet en zich overgeeft aan God en zijn naaste, ook in het huwelijk, kan op aarde gelukkig zijn, met een geluk dat hem voorbereidt op de hemel.

Op onze aardse weg is de smart de toetssteen van de liefde. Het huwelijk heeft licht- en schaduwzijden. Kort gezegd: aan de ene kant is er de vreugde, zich geliefd te weten, de hoop om een gezin te stichten en op te bouwen, de echtelijke liefde, de troost de kinderen te zien opgroeien... Aan de andere kant zijn er verdriet en tegenslagen, is er de loop van de tijd, die het lichaam doet vervallen en de ziel dreigt te verbitteren, is er de schijnbare eentonigheid van de schijnbaar steeds eendere dagen.

Wie meent, dat deze moeilijkheden het einde van de liefde en de vreugde zouden teweegbrengen, heeft een armzalige voorstelling van huwelijk en menselijke liefde. Integendeel: pas dan, wanneer de ware natuur van die gevoelens tot ontplooiing komt, is de tijd gekomen waarin overgave en tederheid intenser worden en zich ontpoppen als een echte en diepe liefde, die sterker is dan de dood (Hoogl. 8, 6).

25

Deze echtheid van de liefde vereist trouw en oprechtheid in alle aspecten van het huwelijk. De heilige Thomas van Aquino merkt op: God heeft voor iedere functie van het menselijk leven een genot, een bevrediging bestemd. Bijgevolg zijn dit genot en deze bevrediging goed. Maar als de mens de zaken op zijn kop zet door aan die gevoelens de hoogste waarde toe te kennen, dan miskent hij het goede waarvoor ze bestemd zijn en waarmee ze verbonden zijn. Zo laat hij ze ontaarden en verworden tot zonde of gelegenheid tot zonde (H. Thomas van Aquino, S.Th.I-II, q.31 en 141).

De kuisheid - niet louter onthouding, maar het besliste 'ja' van een beminnende wil - is een deugd, die de liefde jeugdig doet blijven in iedere periode van het leven. Er is een kuisheid van wie het ontwaken der puberteit in zich voelen, een kuisheid van hen die zich op het huwelijk voorbereiden, een kuisheid van degenen die door God tot het celibaat worden geroepen en een kuisheid van hen, die door God uitgekozen zijn om in het huwelijk te leven.

Wie herinnert zich hier niet de forse, duidelijke taal van de Vulgaat, waarmee in het Oude Testament de aartsengel Rafaël Tobias vermaant, voordat deze Sara bij zich neemt:Toen sprak de engel tot hem: Luisternaar mij, en ik zal je tonen over welke mensen de bozegeest macht heeft. Dat zijn die mensen, dieeen huwelijkzo aangaan, dat ze God buiten hun hart en hun geestverbannen, en enkel zinnelust zoeken als paarden of muilezels, die geen verstand hebben. Over zulke mensen heeftde boze geest macht(Tob. 6, 16-17).

Een zuivere, oprechte en blije menselijke liefde is in het huwelijk niet mogelijk als de kuisheid, die het mysterie van de seksualiteit koestert en het oriënteert op vruchtbaarheid en overgave, niet wordt beleefd. Ik heb nooit over onreinheid gesproken en steeds een zinloos en ziekelijk aanhalen van voorbeelden vermeden. Maar over kuisheid en reinheid, over de blijde overgave van de liefde, heb ik vaak gesproken en moet ik blijven spreken.

Met het oog op de echtelijke kuisheid zeg ik de gehuwden, dat ze niet bang mogen zijn om hun genegenheid uit te drukken. Integendeel, want die neiging is juist het fundament van hun gezinsleven. Wat de Heer van hen verwacht is, dat ze elkaar respecteren, dat ze eerlijk en trouw tegenover elkaar zijn en dat ze zich vriendelijk, hartelijk en discreet opstellen. Ik voeg eraan toe, dat de echtelijke ontmoeting waardig is, wanneer ze een bewijs van werkelijke liefde is en daarom open blijft voor de vruchtbaarheid.

De bronnen van het leven laten opdrogen is een misdaad tegen de gaven die God aan de mensen heeft toevertrouwd, en een duidelijk teken, dat men zich laat leiden door egoïsme en niet door de liefde. Dan wordt alles troebel, omdat de gehuwden elkaar tenslotte zien als medeplichtigen. Breuken, die ontstaan als het zo verder gaat, zijn bijna nooit meer te helen.

Als de liefde de echtelijke kuisheid insluit, is het huwelijksleven de uitdrukking van waarachtigheid. Man en vrouw begrijpen elkaar en voelen zich één. Als echter het goddelijk goed van de seksualiteit zedelijk vervalt, dan gaat de intimiteit verloren, en kunnen man en vrouw elkaar niet meer in de ogen zien.

Het leven van de gehuwden moet gedragen worden door een eerlijke, zuivere liefde; door het geluk kinderen ter wereld te brengen, al naar de mogelijkheden die God hun tot dit doel heeft gegeven; door zo nodig zich persoonlijke genoegens te ontzeggen, en door het vertrouwen op de goddelijke voorzienigheid. Een groot gezin stichten, als God dat wil, is een waarborg voor geluk en doelmatigheid, ook al beweren de verdwaalde verkondigers van een droevig hedonisme iets heel anders.

26

Vergeet niet dat het soms onmogelijk is om een woordenwisseling uit de weg te gaan. Maar ruzie nooit in het bijzijn van de kinderen. Dat zou hun pijn doen, en door partij te kiezen zouden ze misschien er onbewust toe bijdragen uw onenigheid nog te verscherpen. Toch zijn woordenwisselingen, als ze niet te vaak voorkomen, een teken van liefde en bijna noodzaak. Dikwijls is de aanleiding, niet het motief, dat de man moe en overwerkt thuiskomt. Of de vrouw is moe, hopelijk niet verveeld, omdat ze heeft moeten tobben met de kinderen, of met de huishouding, of met haar eigen karakter, dat misschien niet sterk genoeg is, ofschoon u, vrouwen, sterker zijn dan de mannen, als u dat maar wilt.

Vermijd de hoogmoed, want dit is de gevaarlijkste vijand van het huwelijksleven! Bij uw kibbelarijen heeft geen van beiden gelijk. Wie op dat moment rustig is, moet iets zeggen om het geruzie even uit te stellen. En later, onder vier ogen, kibbel maar: u zal zich snel verzoenen.

U, vrouwen, moet zich afvragen of u uw opmaak niet wat verwaarloost, en overwegen: een verzorgde vrouw houdt de man van vreemde deuren weg. De plicht om te trachten er even lief uit te zien als in de verlovingstijd, verjaart nooit. Dat is een plicht van rechtvaardigheid, want u behoort uw man toe. Zo mag hij niet vergeten, dat hij aan u behoort en zijn hele leven lang de hartelijkheid van de verlovingstijd moet bewaren. Het zou een slecht teken zijn als u over die woorden sceptisch glimlachte. U zou daardoor bewijzen, dat uw genegenheid in een kille onverschilligheid veranderd was.

27

Een thuis vol licht en blijheid

Men kan niet over het huwelijk spreken zonder tegelijk aan het gezin te denken, dat de vrucht en de voortzetting is van waar het huwelijk mee begonnen is. Een gezin, dat zijn man, vrouw en de kinderen. In een wijder verband horen hier ook de grootouders en andere naaste bij. Zij allen moeten die warmte voelen, die een christelijk gezin uitstraalt.

Zeker, er zijn ook huwelijken waaraan de Heer geen kinderen schenkt. Dat is een teken dat ze uitgenodigd zijn om elkaar met eenzelfde genegenheid te beminnen en hun krachten naar vermogen in dienst van de naaste te stellen. Maar gewoonlijk komen er kinderen, en dan gaat deze zorg vóór al het andere. Vader- en moederschap eindigen niet met de geboorte. Deze deelneming aan de macht Gods (het vermogen om voort te brengen) moet onder medewerking van de heilige Geest worden voortgezet en het hoogtepunt vinden in de vorming van echt christelijke mannen en vrouwen.

De ouders zijn zowel in het natuurlijke als in het bovennatuurlijke de voornaamste opvoeders van hun kinderen. Zij moeten zich bewust zijn van die verantwoordelijke taak. Dit eist van hen begrip, rijp overleg, het vermogen om te onderwijzen; vooral eist die liefde en inspanning het goede voorbeeld geven. Autoritaire dwang is geen goede weg in de opvoeding. Het ouderlijk ideaal is op de eerste plaats de vriendschap. Zij moeten proberen vrienden van hun kinderen te worden, aan wie ze hun zorgen toevertrouwen, met wie ze hun problemen bespreken, van wie ze een effectieve en weldoende hulp kunnen verwachtend.

Het is noodzakelijk, dat de ouders de tijd nemen om met hun kinderen samen te zijn en met hen te praten. De kinderen zijn het voornaamste, zij zijn belangrijker dan de zaken, het beroep, de ontspanning. Bij die gesprekken is het goed dat de ouders aandachtig naar hen luisteren, hen willen begrijpen, het stukje waarheid - of de hele waarheid - erkennen, dat in hun protesten steekt. Tevens kunnen ze de kinderen helpen hun pogingen en verwachtingen in goede banen te leiden, hun leren wikken en wegen. Zij mogen hun geen gedragslijn met geweld opdringen, maar kunnen hen helpen de menselijke en bovennatuurlijke motieven voor een bepaalde gedragslijn in te zien. In één woord: hun vrijheid respecteren, want er is geen goede opvoeding zonder persoonlijke verantwoordelijkheid, en geen verantwoordelijkheid zonder vrijheid.

28

De ouders voeden op de eerste plaats op door hun gedrag. Zoons en dochters verwachten van hun ouders niet alleen een aanvulling van hun nog beperkte ervaring of enkele min of meer passende raadgevingen. Zij zoeken bij hen het getuigenis voor de waarde en de zin van het leven, van dát leven, dat zich tastbaar voor hun ogen afspeelt en, op den duur, in alle situaties van het leven geldig blijft.

Als ik de ouders een raad mag geven, dan is het vooral deze: laat uw kinderen zien - ze zien het toch van jongsaf en denken er het hunne van, maakt u zich daarover geen illusies - dat u uw best doet om overeenkomstig uw geloof te leven. Laat hun zien, dat God niet alleen op uw lippen maar ook in uw werken is. Laat blijken dat u eerlijk en trouw bent, dat u van elkaar en van hen veel houdt.

Zo draagt u het best ertoe bij om goede christenen van hen te maken, rechtschapen mannen en vrouwen, die in staat zijn om de situaties van het leven met open vizier tegemoet te treden, die hun medemensen dienen en het hunne bijdragen voor de oplossing van de problemen van de mensheid, en later getuigenis van Christus afleggen, op de plaats waar ze zich in de maatschappij bevinden.

29

Luister goed naar uw kinderen en geef hun ookuwtijd. Vertrouw hen, geloof wat ze u zeggen, ook als ze u wel eens bedriegen. Schrik niet als zein verzet komen,want ook u was op hun leeftijd min of meer rebels. Kom hun halverwege tegemoet en bid voor hen. Als u christelijk handelt, kunt u erop vertrouwen, dat uw kinderen zich ongedwongen met hun natuurlijke nieuwsgierigheid tot de ouders wenden en niet tot een of andere liefdeloze en onbetrouwbare vriend. Ze zullen uw vertrouwen, uw vriendschappelijke verhouding met oprechtheid beantwoorden. Dat is de vrede in het gezin; dat is het christelijke leven, ook al zal het niet ontbreken aan klein gekibbel en misverstanden.

Hoe zal ik het geluk van het huwelijk beschrijven, zo vraagt een schrijver van de eerste christelijke eeuwen zich af,dat door de Kerk verenigd wordt, door de wederkerige overgave word bevestigd, door de inzegening wordt bezegeld, door de engelen wordt verkondigd en door God de Vader als deugdelijk wordt aangenomen?... Beide echtgenoten zijn als broeders, als wederzijdse dienaars, zonder enige scheiding van lichaam of geest. Want ze zijn werkelijk twee in één vlees, en zoals er maar één vlees is, zo mag er maar één geest zijn... Zulke plaatsen ziende, verheugt Christus zich en zendt er zijn vrede naar toe. Waar er twee zijn, daar is ook Hij, en waar Hij is, daar is geen plaats voor het kwade(Tertullianus,Ad uxorem, 1, 2, 9 [PL 1, 1302]).

30

Wij hebben getracht een samenvatting met commentaar te geven van enkele kenmerkende eigenschappen van die gezinnen, waarin het licht van Christus zich weerspiegelt en die daarom - ik herhaal het - zo stralend en opgewekt zijn... gezinnen waarin de eendracht van de ouders wordt overgedragen op de kinderen, op heel het gezin en op alle andere gebieden van het leven. Zo wordt in iedere christelijke familie in zekere zin het mysterie van de Kerk actueel, die door God is geroepen om de gids van de wereld te zijn.

Op iedere christen, van welke status ook, priester of leek, getrouwd of niet getrouwd, zijn volledig van toepassing de woorden van de apostel (lezing op het feest van de heilige Familie):uitverkorenen Gods, heiligen en geliefden(Kol. 3, 12). Dat zijn wij allemaal, ieder op zijn plaats in de wereld, mannen en vrouwen die door God uitgekozen zijn om getuigenis voor Christus af te leggen en aan al onze medemensen de vreugde mee te delen, dat ze kinderen van God zijn ondanks hun fouten, als ze steeds proberen om te overwinnen.

Het is heel belangrijk, dat de betekenis van het huwelijk als roeping nooit verduisterd wordt, noch in de verkondiging, noch in de catechese, noch in het bewustzijn van hen, die God op deze weg wil brengen. Want ze zijn werkelijk geroepen om mee te werken aan de goddelijke heilsplannen tot redding van alle mensen.

Daarom is er voor de christelijke partners geen beter voorbeeld dan dat van de gezinnen uit de tijd van de apostelen. De hoofdman Cornelius bijvoorbeeld, die zich aan de wil van God onderwierp en in wiens huis de Kerk zich openstelde voor de heidenen (Hand. 10, 24-48). Of het voorbeeld van Aquila en Priscilla, die het christendom verspreidden in Korinte en Efese en die de heilige Paulus steunden bij zijn apostolaat (Hand. 18, 1-26). Of Tabitha die vol liefde zorgde voor de christenen in Joppe (Hand. 9, 36). Verder zoveel huizen van Joden en heidenen, Grieken en Romeinen, waarin de verkondiging van de eerste leerlingen van Christus zich verbreidde.

Het waren allemaal gezinnen die uit de kracht van Christus leefden en Hem verkondigden, kleine christelijke gemeenschappen die brandpunten van het evangelie waren. Het waren gezinnen zoals zoveel andere in die tijd, maar bezield door een nieuwe geest, die ieder die ermee in contact kwam, inspireerde. Zo waren de eerste christenen en zo moeten wij christenen van vandaag zijn, boodschappers van vrede en vreugde, de vrede en vreugde die Christus ons gebracht heeft.






[Print]



[Verzend]



[Palm]



[Bewaar]

Vertaal het punt naar:
По-русскиCatalàDeutschEnglishEspañolEuskaraFrançaisItalianoNederlandsPolskiPortuguêsPortuguês (BR)SlovenšèinaSvenska

Vorige

Volgende