Clicks611

Versus Deum per Iesum Christum

Konstytucja Soboru Watykańskiego II o liturgii świętej Sacrosanctum concilium ani słowem nie wspomina o możliwości odwrócenia ołtarza versus populum, natomiast przypomina dogmatyczną naukę Kościoła o tym, że Msza św. jest Eucharystyczną Ofiarą Jezusa Chrystusa, jest utrwaleniem Ofiary Krzyżowej naszego Zbawiciela:

«Zbawiciel nasz podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy został wydany, ustanowił Eucharystyczną Ofiarę Ciała i Krwi swojej, aby w niej na całe wieki, aż do swego przyjścia, utrwalić Ofiarę Krzyża i tak umiłowanej Oblubienicy Kościołowi powierzyć pamiątkę swej Męki i Zmartwychwstania: sakrament miłosierdzia, znak jedności, węzeł miłości, ucztę paschalną, w której pożywamy Chrystusa, w której dusza napełnia się łaską i otrzymuje zadatek przyszłej chwały»(Sacrosanctum concilium 47)

Celem samej liturgii jest przede wszystkim oddawanie czci Bożemu Majestatowi:


«Jakkolwiek święta liturgia jest przede wszystkim oddawaniem czci Bożemu Majestatowi, zawiera również bogatą treść dla pouczenia wiernego ludu»(Sacrosanctum concilium 33):

Najistotniejsze uczestnictwo wiernych polega natomiast na składaniu samych siebie w ofierze wraz z Chrystusem:


«Kościół zatem bardzo troszczy się o to, aby chrześcijanie podczas tego misterium wiary nie byli obecni jak obcy i milczący widzowie, lecz aby przez obrzędy i modlitwy, tę tajemnicę dobrze rozumieli, w świętej czynności uczestniczyli świadomie,pobożnie i czynnie, byli kształtowani przez słowo Boże, posilali się przy stole Ciała Pańskiego i składali Bogu dzięki, a ofiarując niepokalaną Hostię nie tylko przez ręce kapłana, lecz także razem z nim, uczyli się samych siebie składać w ofierze, i za pośrednictwem Chrystusa z każdym dniem doskonalili się w zjednoczeniu z Bogiem i wzajemnie ze sobą, by w końcu Bóg był wszystkim we wszystkich»(Sacrosanctum concilium 48)

Przypomina o tym również
Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium:

«Uczestnicząc w Ofierze eucharystycznej, tym źródle i zarazem szczycie całego życia chrześcijańskiego, składają Bogu boską Żertwę ofiarną, a wraz z nią samych siebie, w ten sposób zarówno przez składanie ofiary, jak i przez Komunię świętą, wszyscy biorą właściwy sobie udział w czynności liturgicznej, niejednakowo, lecz jedni tak drudzy inaczej» (Lumen gentium 11).

W żadnym z oficjalnych posoborowych dokumentów kościelnych nie ma również nakazu odprawiania Mszy św. przodem w stronę wiernych, a jedynie zawarta jest taka sugestia (nie mająca żadnego uzasadnienia w nauczaniu ostatniego soboru). Każdy kapłan sprawujący Najświętszą Ofiarę Eucharystyczną winien wraz z ludem być zawsze zwrócony versus Deum per Iesum Christum (ku Bogu Ojcu przez Naszego Pana Jezusa Chrystusa), dlatego nawet jeśli odprawia Mszę świętą przodem do ludzi, na środku ołtarza obowiązkowo powinien być ustawiony krucyfiks, jak to czyni Ojciec Święty Franciszek lub jak można było to zaobserwować podczas Mszy św. dziękczynnej za 23 lata trwania Radia Maryja (po wejściu przez link w galerię zdjęć, należy kliknąć 8 razy w strzałkę po prawej stronie, aż ukaże się właściwe zdjęcie).

Kard. Joseph Ratzinger napisał we wstępie do książki ks. U.M. Langa:

«Przeciętnemu katolikowi skutki posoborowej reformy liturgicznej kojarzą się głównie z dwiema rzeczami — zanikiem łaciny i odwróceniem ołtarzy ku ludowi. Tymczasem osoby zainteresowane tekstami Kościoła regulującymi powyższe kwestie są zaskoczone, dowiadując się iż żadna z powyższych zmian nie znajduje uzasadnienia w dekretach Soboru. Owszem, użycie języka narodowego jest dozwolone, zwłaszcza w liturgii słowa, lecz poprzednia ogólna zasada konstytucji soborowej mówi, że „W obrządkach łacińskich zachowuje się używanie języka łacińskiego poza wyjątkami określonymi przez prawo szczegółowe(Sacrosanctum Concilium, 36.1).

W tekście powołanej konstytucji nie ma nawet wzmianki o skierowaniu ołtarzy ku wiernym; jest mowa o nim jedynie w posoborowych wytycznych. Najważniejsze z nich znajdujemy w ust. 262 Institutio Generalis Missalis Romani, w wydaniu Wprowadzenia Ogólnego do Mszału Rzymskiego z roku 1969, wg którego „Ołtarz winien być zbudowany w oddaleniu od ściany, aby łatwo można było obchodzić go dookoła i celebrować przy nim w stronę ludu (versus populum).

Wprowadzenie Ogólne do Mszału Rzymskiego z roku 2002 zachowało powyższe sformułowanie bez zmian, z wyjątkiem dodania zdania w brzmieniu: „Wypada go tak umieścić wszędzie, gdzie to jest możliwe”. W wielu zakątkach zostało to odczytane jako umocnienie tekstu z 1969r., co miało oznaczać, jakoby odtąd istniał powszechny obowiązek budowania ołtarzy przodem do ludu „wszędzie gdzie to jest możliwe”.
Interpretacja ta została jednak odrzucona przez Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów dokumentem z dn. 25 września 2000r., w myśl którego słowo ‘expedit’ („winien”) nie wskazywało na obowiązek lecz jedynie sugestię. Należy odróżniać orientację fizyczną od duchowej — mówi Kongregacja. Zatem,nawet jeżeli kapłan odprawia Mszę św. versus populum, winien być zawsze odwrócony versus Deum per Iesum Christum (ku Stwórcy przez Naszego Pana Jezusa Chrystusa). Żaden obrządek, znak, symbol czy słowo nie jest w stanie nigdy i w żaden sposób wyczerpać wewnętrznej rzeczywistości Tajemnicy Odkupienia. Z tej to przyczyny Kongregacja ostrzega przed jednostronnym i sztywnym stanowiskiem w tej materii
».

Były osobisty sekretarz św. Jana Pawła II, kardynał Stanisław Dziwisz stwierdził, że posoborowe zmiany liturgiczne poszły za daleko, a posoborowa rzeczywistość liturgiczna mocno odbiega od intencji soborowej reformy.

***

Dwie bardzo ważne wypowiedzi ks. prałata Guido Mariniego na temat kierunku celebracji liturgicznej, wskazywanego przez Benedykta XVI:

«Na początku chciałbym podkreślić, że celebracje, którym przewodniczy Ojciec Święty, mają być punktem odniesienia dla całego Kościoła. Papież jest najwyższym kapłanem, liturgiem Kościoła, który poprzez celebracje przekazuje wiarygodną naukę liturgiczną – punkt odniesienia dla wszystkich»(Tygodnik katolicki Niedziela, 14/2011).

«
Ks. Guido Martini, papieski ceremoniarz powiedział, że do stylu obecnego Papieża należy proponowanie niż narzucanie czegokolwiek. Jednakże jeśli Ojciec Święty coś proponuje, to nie jest to jedynie przejaw osobistych preferencji, lecz wskazywanie kierunku całemu Kościołowi. Odniósł się w ten sposób do pewnych innowacji w liturgii papieskiej, jak ustawienie wielkiego krucyfiksu pośrodku ołtarza, udzielanie Komunii na klęcząco i do ust, a także sprawowanie Eucharystii tyłem do ludzi w zabytkowych kościołach i kaplicach»(Tygodnik katolicki Niedziela Nr 13, 28 marca 2010).

***

Powszechne wprowadzenie celebrowania całej Mszy świętej "twarzą w stronę ludu" (podobnie jak pełne i całkowite wprowadzenie języków narodowych) jest wielkim nieporozumieniem, ponieważ jedynie liturgia słowa powinna odbywać się w taki sposób:

«Chcemy podkreślić, że celebrowanie całej Mszy "twarzą do ludu" nie jest absolutnie niezbędne dla efektywności duszpasterskiej. Cała Liturgia Słowa, podczas której aktywne uczestnictwo wiernych jest dostatecznie osiągnięte przez dialog i pieśni, już odbywa się twarzą do ludu i jest bardziej "czytelna" poprzez użycie języka narodowego»(Soborowa Komisja Liturgiczna - Consilium, List, Le renouveau liturgique, N. 6, 30.06.1965).

«Mimo wszystko, nie jest niezbędne dla osiągnięcia żywego i aktywnego udziału w liturgii, aby ołtarz umożliwiał celebrację "twarzą do ludu": Podczas Mszy, cała Liturgia Słowa jest celebrowana przy miejscu przewodniczenia, ambonie lub ambonce, czyli twarzą w kierunku zgromadzenia»(Soborowa Komisja Liturgiczna - Consilium, List L'heureux développement, N. 6, 25.01.1966).