Clicks3

O sytuacji i przyczynach upadku Francji, zaczynając od Ludwika XIV

O sytuacji i przyczynach upadku Francji, zaczynając od Ludwika XIV:
„Więc trwonił król dochody państwa, krwawicę
rąk pracowitych, jego ministrowie wynajdywali takie
podatki, iż robotnik i chłop upadali, załamywali
się pod ich ciężarem – i trwonił szlachcic
dziedzictwo przodków, sprzedawał wieś po wsi,
morgę po mordze, a kiedy mu zostały tylko stary zamek
i przywileje feudalne, wówczas szedł do Wersalu,
by wycieraniem przedpokojów dygnitarzy koronnych,
płaszczeniem się przed metresami królewskimi, schlebianiem
starszym dworakom wyżebrać jakąś pensję,
jakieś beneficjum, jakąś synekurę dworską, albo, jeżeli
nie chciał, nie lubił uginać karku i grzbietu, żenił się
z córką wzbogaconego poborcy, bankiera, kupca i bawił
się dalej kosztem próżnego, ambitnego parweniusza.
Ksiądz w sukniach świeckich, którego stan duchowny
poświadczały tylko biała koloratka
i czarny płaszczyk, sunął więcej niż szedł [...],
ruszając się z wytworną swobodą skończonego
dworaka.
Paryż roi się od młodych księży, którzy pozostają
z ołtarzem w związku bardzo luźnym. Jedni pełnią
w bogatych domach służbę nauczycieli, inni bawią się
w literaturę i dziennikarstwo, jeszcze inni dekorują po
prostu swoimi koloratkami i płaszczykami salony, nie
zajmując się niczym, odgrywając role filozofów, bezprzesądnych
rezolutów, a wszyscy schlebiają, wysługują
się osobistościom wpływowym za obiecaną nagrodę
w formie jakiegoś intratnego beneficjum.”
Teodor Jeske‐Choiński, Błyskawice, tom I, rok wydania: 1916
(fragment )