Odstępstwa od nauczania Kościoła Katolickiego, po SWII.
W trakcie pontyfikatu Jana Pawła II pojawiły się zarzuty o odstępstwa lub elastyczność w interpretacji nauczania Kościoła Katolickiego, szczególnie w kwestiach:ekumenizmu - dialog z innymi religiami, np. z judaizmem, islamem
roli kobiet, stosunku do homoseksualizmu, czy też podejścia do procedur w Kościele np. powoływanie biskupów, zarządzanie zakonami, a także kwestie związane z zarządzaniem kryzysem pedofilii.
Krytycy wskazywali na zbyt daleko idący dialog ekumeniczny, który mógł rozmywać granice wiary, oraz na kontrowersyjne decyzje personalne czy organizacyjne, które wydawały się odbiegać od nauczania Kościoła Katolickiego.
Główne obszary krytyki:
Ekumenizm i dialog międzyreligijny:
Zarzucono mu zbytnią bliskość w modlitwach z heretykami i wyznawcami innych religii np. judaizm, islam, co miało podważać unikalność Kościoła katolickiego.
Krytykowano jego gesty i słowa np. w synagodze, które przekraczały tradycyjne granice.
Nauczanie moralne:
W praktyce jego nauczanie społeczne było postrzegane jako inspiracja chrześcijańska dla ładu społecznego, a nie zdecydowana doktryna, co dla niektórych było znakiem otwartości np. w kwestii praw człowieka, wolności sumienia.
Krytyka dotyczyła również stylu zarządzania w Kościele i kwestii powoływania hierarchów.
Kwestie wewnętrzne Kościoła. Zarządzanie i Procedury:
Krytycy np. Hans Küng zarzucali mu centralizację władzy, "ręczne sterowanie" zakonami i brak otwartości na krytykę wewnętrzną.
Zarzuty dotyczyły również opóźnień w reagowaniu na skandale pedofilii w Kościele choć sam papież podjął później kroki prawne, przenosząc kompetencje w tych sprawach do Kongregacji Nauki Wiary. Szczególna sprawa to nadużycie O. Marciela, nie ukarane przez Jana Pawła II, tylko przez jego następcę, Benedykta XVI.
Jego pontyfikat był naznaczony kultem, który w późniejszym okresie spotkał się z reakcją w postaci zjawiska tzw. "cenzopapy", będącego prowokacją i buntem młodzieży wobec przesadnego uwielbienia.
Krytyka ta pochodzi z kręgu katolików, którzy podejście Jana Pawła II uważają za zbyt liberalne w stosunku do nauczania Kościoła Katolickiego
Jan Paweł II podważył dogmat o Duchu Świętym, twierdząc jakoby działał też w innych religiach.